Od wsi królewskiej do miejsca pamięci

"Łupków – niewielka wieś u podnóża Karpat, której dzieje splatają się z losami wielkich mocarstw i zwykłych ludzi szukających tu swojego miejsca na ziemi.

Założona w 1526 roku na prawie wołoskim, przez wieki rozwijała się jako osada pasterska na szlaku handlowym łączącym Galicję z Węgrami. Budowa kolei żelaznej w XIX wieku przyniosła ożywienie, a słynny tunel pod przełęczą uczynił z Łupkowa węzeł komunikacyjny o strategicznym znaczeniu.

To właśnie ta lokalizacja sprawiła, że w XX wieku wieś stała się świadkiem i oarą dramatycznych wydarzeń – krwawych walk I wojny światowej, wojennych zniszczeń i powojennych wysiedleń, które położyły kres trwającej przez wieki historii tej społeczności.

Dziś Łupków jest miejscem pamięci. Wśród zalesionych wzgórz trwają pozostałości cerkwiska i cmentarza wojennego, gdzie spoczywają żołnierze obu stron walczących z sobą w Wielkiej Wojnie.

Prowadzone tu badania archeologiczne odsłaniają kolejne warstwy zapomnianej przeszłości, a zaangażowanie społeczników przywraca godność tym, którzy tu żyli, walczyli i tutaj spoczęli.

Niniejsza publikacja to opowieść o miejscu, które choć przez lata zapomniane, wciąż przemawia prosząc o pamięć."